RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser],
de minister van Asiel en Migratie, de minister,
Zittingsplaats Amsterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.51524
V-nummer: [v-nummer], eiser,
(gemachtigde: mr. E.J.L. van de Glind),
en
(gemachtigde: mr. J. Kaikai).
Procesverloop
Bij besluit van 2 september 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet ook worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 8 september 2026 op zitting behandeld. Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde. Als tolk is verschenen D. Hosseini Abdolabadi. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
1. Eiser betoogt dat sprake is van een motiveringsgebrek, omdat er onvoldoende rekening mee is gehouden dat eisers moeder, broer en zus rechtmatig in Nederland verblijven en eiser eerder ook in aanmerking kwam voor gezinshereniging.
2. Bij de beantwoording van de vraag of de minister met toepassing van een lichter middel had moeten volstaan, beoordeelt de rechtbank of de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat geen andere afdoende maar minder dwingende maatregelen dan de vrijheidsontnemende maatregel doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij past een grondig onderzoek naar de feitelijke elementen van het concrete geval en een specifieke motivering van de minister. De rechtbank wijst op de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) van 23 februari 2015 en
10 april 2015 en het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 5 juni 2014.
3. In het besluit tot oplegging van de maatregel heeft de minister ten aanzien van het toepassen van een lichter middel – voor zover hier van belang – het volgende overwogen:
“Dat u aangeeft dat zich familie in Nederland bevindt betekent niet dat u feitelijk toegang tot het grondgebied kunt krijgen en afgezien moet worden van toepassing van de grensprocedure. U bent meerderjarig en zonder uw familieleden naar Nederland gereisd. Hieruit blijkt niet van een afhankelijkheid van uw hier in Nederland verblijvende familieleden die uw grensdetentie onredelijk bezwarend maken.”
4. De rechtbank is van oordeel dat de minister hiermee onvoldoende kenbaar heeft gemotiveerd waarom niet kon worden volstaan met de toepassing van een lichter middel dan de vrijheidsontnemende maatregel. Weliswaar heeft de minister bovenstaande overweging voorzien van de aanhef "Toepassing lichter middel", maar in de daaropvolgende motivering heeft de minister onvoldoende blijk gegeven dat daadwerkelijk is afgewogen of een lichter middel kon worden toegepast. De omstandigheid dat eiser familieleden in Nederland heeft kan naar het oordeel van de rechtbank immers relevant zijn voor de vraag of kan worden volstaan met een lichter middel, bijvoorbeeld door te kijken of verblijf van eiser bij deze familieleden onder nader overeen te komen voorwaarden in de plaats had kunnen komen van de huidige detentie. De rechtbank stelt vast dat de minister tijdens het gehoor voorafgaand aan de oplegging van de maatregel hier verder geen vragen over heeft gesteld. Aldus is niet gebleken van een daadwerkelijk en grondig onderzoek naar de feitelijke elementen van het concrete geval, zoals door de Afdeling voorgeschreven.
5. Gelet op het voorgaande zorgvuldigheids- en motiveringsgebrek is het beroep gegrond en is de maatregel vanaf het moment van opleggen daarvan onrechtmatig.
De rechtbank beveelt de opheffing van de maatregel met ingang van 10 september 2026.
6. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 8 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vrijheidsontneming van 9 x € 120,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.080,--.
7. De rechtbank veroordeelt de minister in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.868,-- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 934,-- en een wegingsfactor 1).
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- beveelt de opheffing van de vrijheidsontnemende maatregel met ingang van
10 september 2026;
- veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van een schadevergoeding aan eiser tot een bedrag van € 1.080,--, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding;
- veroordeelt de minister in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 1.868,--.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R.H.G. Odink, rechter, in aanwezigheid van
M.R. van Kerkwijk, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.