ECLI:NL:RBDHA:2026:31655

Procesverloop

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

De rechtbank heeft het beroep, samen met het verzoek om voorlopige voorziening (NL26.12697), op 2 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

3. Op deze zaak is het recht van toepassing dat gold vóór 12 juni 2026.

4. Eiser legt aan zijn asielaanvraag het volgende ten grondslag. Eiser heeft de Oegandese nationaliteit. Hij heeft een homoseksuele gerichtheid en ondervindt daardoor problemen in Oeganda. Eiser is zowel in 2017 als in 2023 betrapt met zijn partner. Naar aanleiding van de betrapping in 2017 is eiser opgepakt. Hij is vrijgelaten nadat zijn moeder agenten had omgekocht. Verder is eiser door zijn homoseksuele gerichtheid door zijn familie verstoten. Op de begrafenis van zijn oma is eiser door familie geslagen, uitgescholden en weggejaagd. De voorzitter van het dorp heeft bovendien in een brief aan eiser laten weten dat hij niet langer welkom is in het dorp. Bij terugkeer naar Oeganda vreest eiser opgepakt te worden en in de gevangenis terecht te komen.

5. Het asielrelaas van eiser bevat volgens de minister de volgende asielmotieven:

De minister stelt zich hierover op het standpunt dat eisers identiteit, nationaliteit en herkomst geloofwaardig zijn. De minister acht de homoseksuele gerichtheid van eiser niet geloofwaardig. Eiser heeft dit asielmotief namelijk niet onderbouwd met objectieve documenten die dit asielmotief volledig onderbouwen. Ook vormen eisers verklaringen volgens de minister geen samenhangend en aannemelijk geheel en kan eiser in grote lijnen niet als geloofwaardig worden beschouwd. Eiser voldoet hierdoor niet aan de voorwaarden van artikel 31, zesde lid, aanhef en onder c en e, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). De minister concludeert dat de asielaanvraag kennelijk ongegrond is.

Herhaling van de zienswijze

6. Eiser heeft in zijn eerst ingediende gronden van beroep herhaald wat in de zienswijze al naar voren is gebracht. De minister is hier in het bestreden besluit al op ingegaan. Het is aan eiser om in beroep concreet aan te geven waarom de reactie van de minister op de zienswijze volgens hem niet juist of toereikend is. De rechtbank zal zich daarom alleen richten op wat eiser later in de aanvullende gronden heeft ingebracht.

Heeft de minister voldoende rekening gehouden met eisers referentiekader?

7. Eiser betoogt dat de minister in het bestreden besluit onvoldoende rekening heeft gehouden met zijn referentiekader. De minister heeft bij de waardering van zijn verklaringen zijn persoonlijke omstandigheden, waaronder angst, desoriëntatie en vermoeidheid, niet kenbaar betrokken. Aan het begin van het nader gehoor heeft eiser ook aangegeven last te hebben van duizeligheid. Verder voert eiser aan dat de minister niet heeft onderkend dat het voor hem vanwege zijn Oegandese herkomst lastig is om te verklaren over diepgaande gevoelens en relaties. Ter onderbouwing van zijn standpunt verwijst eiser naar een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 25 februari 2026 en een uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam, van 11 juni 2026.

De beroepsgrond van eiser slaagt niet. Voor zover eiser heeft willen betogen dat in het nader gehoor onvoldoende rekening is gehouden met zijn persoonlijke omstandigheden, volgt de rechtbank dat niet. De minister heeft in het nader gehoor meerdere keren aan eiser gevraagd hoe hij zich voelt en of hij zich voldoende op zijn gemak voelt om te verklaren over zijn seksuele gerichtheid. Deze vragen heeft eiser positief beantwoord. Ook zijn vragen die eiser niet begreep door de hoormedewerker herhaald of uitgetekend. Wat betreft eisers betoog dat de minister bij de beoordeling van zijn asielrelaas onvoldoende rekening heeft gehouden met zijn referentiekader, overweegt de rechtbank als volgt. De minister moet bij de beoordeling van de geloofwaardigheid van de gestelde seksuele gerichtheid van eiser inzichtelijk maken hoe hij rekening houdt met het referentiekader. De minister heeft in zijn beoordeling betrokken dat eiser al enige tijd in Nederland is en zich heeft aangesloten bij lhbti-organisaties. Daarmee is hij openlijk uitgekomen voor zijn seksuele gerichtheid. Ook heeft eiser zelf aangegeven dat hij hierover kan verklaren. Verder heeft de minister betrokken dat eiser – hoewel niet afgerond – middelbaar onderwijs heeft gevolgd en zichzelf het vak van automonteur heeft aangeleerd. Ook hieruit kan volgens de minister worden afgeleid dat eiser in staat moet zijn in grote lijnen eenduidig te verklaren en inzicht te bieden in de belangrijkste momenten in een relaas. Hoewel de minister in de besluitvorming de culturele achtergrond van eiser niet expliciet vermeldt, is de rechtbank van oordeel dat de minister, gelet op het voorgaande, voldoende rekening heeft gehouden met deze achtergrond. Bovendien wijst de rechtbank in dit kader op de uitspraak van 6 februari 2020 van de Afdeling waaruit volgt dat de minister met de inrichting van zijn werkwijze in algemene zin voldoende rekening houdt met de culturele achtergrond van de vreemdeling. Gelet daarop heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat van eiser verwacht mag worden dat hij in grote lijnen eenduidig kan verklaren over en inzicht kan bieden in de belangrijkste momenten rondom de bewustwording en beleving van zijn homoseksuele gerichtheid. Eiser heeft verder onvoldoende onderbouwd op welke punten in de besluitvorming onvoldoende rekening is gehouden met zijn referentiekader.

Heeft de minister de homoseksuele gerichtheid van eiser terecht ongeloofwaardig geacht?

8. Eiser betoogt dat de minister zijn homoseksuele gerichtheid ten onrechte niet geloofwaardig heeft geacht.

De rechtbank stelt voorop dat niet in geschil is dat eiser zijn verklaringen over zijn homoseksuele gerichtheid niet heeft onderbouwd met (objectieve) documenten die dit asielmotief volledig onderbouwen. Daarom heeft de minister beoordeeld of het asielmotief alsnog geloofwaardig is. Dat is volgens de minister niet het geval, omdat eiser niet voldoet aan de voorwaarden van artikel 31, zesde lid, aanhef en onder c en e, van de Vw 2000.

De rechtbank zal, gelet op het arrest Ebilum van het Hof van Justitie, het standpunt over de geloofwaardigheid van de door een vreemdeling afgelegde verklaringen zonder enige terughoudendheid beoordelen. Het Hof heeft namelijk geoordeeld dat de asielrechter een volledig onderzoek moet verrichten van de relevante feitelijke elementen.

Heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat de verklaringen van eiser geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen? (voorwaarde c)

9. Eiser betoogt dat de minister zich ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat zijn verklaringen geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen.

- Steunbewijs

Eiser betoogt in dit verband allereerst dat de minister het overgelegde steunbewijs onvoldoende kenbaar heeft beoordeeld. De minister heeft niet uiteengezet welke waarde aan ‘kopieën en overige stukken’ wordt toegekend. Ter onderbouwing hiervan verwijst eiser naar de uitspraak van het Hof van Justitie van 10 juni 2021 en de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Utrecht, van 2 april 2026.

Dit betoog slaagt niet. De minister heeft voldoende toegelicht welke bewijswaarde aan de ingebrachte kopieën wordt gehecht. In het voornemen heeft de minister aangegeven welke documenten hij bij de beoordeling heeft betrokken en per document aangegeven welke bewijswaarde hij hieraan hecht. Eiser heeft niet toegelicht welke ‘kopieën en overige stukken’ de minister verder mee had moeten nemen en waarvan de waarde dus niet per document beoordeeld zou zijn.

- Visumdossier

Eiser betoogt verder dat de minister hem ten onrechte heeft tegengeworpen dat zijn verklaringen over zijn homoseksuele gerichtheid niet overeenkomen met de inhoud van zijn visumdossier, waarin een trouwakte zit en twee geboorteakten van zijn kinderen. Het visumdossier bevat namelijk valse informatie. De reisagent van eiser heeft deze documenten verzameld. Eiser heeft slechts zijn handtekening onder de documenten gezet, maar heeft de papieren nooit in bezit gehad en hij heeft de inhoud daarvan nooit bekeken. Ter onderbouwing van zijn standpunt dat hij nooit getrouwd is geweest, heeft eiser in beroep aanvullende documenten overgelegd, namelijk een verklaring van zijn moeder, een verklaring van de voorzitter van Buganda Road Zone in [plaats] en een verklaring van de National Identification & Registration Authority (NIRA).

Deze beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank oordeelt dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat eiser geen afdoende verklaring heeft gegeven voor het feit dat zijn Nederlandse visumdossier documenten bevat die niet overeenkomen met zijn asielrelaas. Op de zitting heeft de minister toegelicht dat hij niet zonder meer uitgaat van de juistheid van de inhoud van het visumdossier, maar dat hij niet langer weet wat de waarheid is. Vaststaat dat de door eiser verstrekte informatie in het visumdossier en het asielrelaas van eiser niet beiden juist kunnen zijn. Het is dan aan eiser om te verklaren waarom van zijn asielrelaas moet worden uitgegaan en niet van de door hem verstrekte informatie in het visumdossier. Eiser heeft hierover desgevraagd enkel verklaard niet af te weten van de inhoud van de documenten in het visumdossier. Dit heeft de minister terecht onvoldoende geacht, mede omdat eiser zijn visumaanvraag zelf heeft ondertekend en in persoon bij de ambassade heeft ingediend. Ook de door eiser in beroep ingediende stukken, waaruit zou volgen dat eiser nooit getrouwd is geweest, kunnen de tegenstrijdigheid tussen zijn verklaringen en de inhoud van het visumdossier niet verklaren. Bovendien merkt de rechtbank op dat twee van de overgelegde stukken bevreemding wekken. Eiser heeft namelijk een verklaring van zijn moeder overgelegd, terwijl hij tijdens de gehoren heeft verklaard door zijn familie te zijn verstoten. Op de zitting heeft eiser dit nogmaals herhaald. Ook de overgelegde verklaring van de voorzitter van Buganda Road Zone in [plaats] is bevreemdend. Eiser heeft namelijk verklaard enkel in [plaats] en [plaats] te hebben gewoond, en ondergedoken te hebben gezeten bij een vriend in [plaats] . Eiser heeft volgens zijn verklaringen nooit in [plaats] gewoond. Waarom de voorzitter verklaart dat eiser geregistreerd inwoner is geweest van [plaats] , heeft eiser op zitting niet kunnen uitleggen.

- Oppervlakkige verklaringen over gevoelens, gedachten en relatie

Eiser betoogt verder dat de minister hem ten onrechte heeft tegengeworpen dat hij oppervlakkig en vaag heeft verklaard over zowel zijn gevoelens en gedachten over zijn homoseksuele gerichtheid, als over zijn eerdere relatie met [persoon] . Hij heeft namelijk naar zijn vermogen verklaard en een samenhangend verhaal verteld. Eiser heeft uitgebreid verklaard over hoe zijn relatie eruit zag en wat deze relatie voor hem inhield. Hij verwijst daarbij in het bijzonder naar de pagina’s 10 tot 15 en verder van het nader gehoor.

Deze beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank is van oordeel dat de minister terecht heeft tegengeworpen dat eiser zowel oppervlakkig en vaag heeft verklaard over zijn gevoelens en gedachten over zijn homoseksuele gerichtheid, als ook over zijn relatie. Zo heeft eiser aangegeven angstgevoelens te hebben ervaren toen hij zich bewust werd van zijn homoseksuele gerichtheid, maar kan hij deze gevoelens nauwelijks concretiseren. Nadat de hoormedewerker meermaals naar deze gevoelens heeft gevraagd, verklaart eiser enkel dat hij wist dat iedereen tegen zijn seksuele gerichtheid was en dat het niet was toegestaan. Ondanks deze angst verklaart eiser dat hij zijn buurjongen heeft bespioneerd tijdens het douchen en dat hij met zijn buurjongen en met zijn oma over zijn gevoelens en gedachten heeft gesproken. De minister stelt zich terecht op het standpunt dat eiser onvoldoende inzichtelijk heeft gemaakt hoe hij met deze conflicterende ingevingen omging. Eiser verklaart enkel dat dit voor hem een ‘moeilijke tijd’ was. Dit heeft de minister terecht oppervlakkig geacht. Ook heeft de minister terecht overwogen dat eiser onvoldoende inzichtelijk heeft verklaard over het verschil tussen zijn vriendschap met [persoon] en hun daaropvolgende liefdesrelatie. Op de vraag wat er sindsdien in hun relatie is veranderd, verklaart eiser na meerdere keren doorvragen enkel dat zij geheimen deelden, afspraken maakten over hun toekomst, dat [persoon] zijn interesse in voetbal heeft gewekt en dat [persoon] jaloers kon zijn. Daarbij wijst de rechtbank erop dat gelet op dat wat de rechtbank onder 7.1 heeft overwogen, van eiser mocht worden verwacht dat hij in grote lijnen eenduidig kan verklaren en inzicht kan bieden in de belangrijkste momenten rondom de bewustwording en beleving van zijn homoseksuele gerichtheid. Dat heeft eiser niet gedaan.

- Houding van eiser tegenover geloof

Eiser voert verder aan dat de minister zich ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat hij onvoldoende inzichtelijk heeft verklaard over zijn houding tegenover God in verband met zijn seksuele gerichtheid. Eiser heeft verklaard zich afgekeerd te hebben van de kerk, maar niet van God. Eiser heeft gebeden tot God, maar toen er geen verandering optrad in zijn seksuele gerichtheid, heeft eiser geconcludeerd dat God hem heeft geaccepteerd zoals hij is.

De minister stelt zich op het standpunt dat eiser onvoldoende inzichtelijk heeft verklaard over zijn houding tegenover zijn geloof in verband met zijn seksuele gerichtheid. De verklaring van eiser dat hij zich heeft afgekeerd van de kerk, maar niet van God, roept vraagtekens op. Toen aan eiser is gevraagd hoe hij tot de conclusie is gekomen dat homoseksualiteit geen zondig gedrag zou zijn, heeft eiser namelijk enkel zijn eerdere verklaring herhaald.

De rechtbank oordeelt dat de minister eiser ten onrechte heeft tegengeworpen dat hij onvoldoende inzichtelijk heeft verklaard over zijn houding tegenover zijn geloof in verband met zijn seksuele gerichtheid. Eiser zegt te hebben gebeden tot God om hem te veranderen. Omdat hij niet veranderde, heeft hij geconcludeerd dat God hem heeft geaccepteerd zoals hij is. Wel heeft eiser zich afgekeerd van de kerk, omdat die een homoseksuele relatie afwijst. Dat eiser hetzelfde antwoord geeft op de vraag hoe hij tot de conclusie is gekomen dat homoseksualiteit geen zonde is, vindt de rechtbank niet onvoldoende inzichtelijk. Eiser heeft bovendien ook verklaard dat er een verschil is tussen religie en God, dat hij erachter is gekomen dat religie verzonnen is door mensen en dat hij daarom een relatie onderhoudt met God en niet met de religie. Volgens de rechtbank heeft eiser hiermee voldoende duidelijk uiteengezet dat hij zich heeft afgekeerd van de kerk, maar niet van God. Er is daarom op dit punt sprake van een motiveringsgebrek. De rechtbank zal hierna onder 13 en verder bespreken wat de gevolgen hiervan zijn voor het bestreden besluit en de afwijzing van eisers asielaanvraag.

- Verklaringen over en deelname aan activiteiten van lhbti-organisaties

Eiser betoogt dat de minister zijn activiteiten voor een lhbti-organisatie en de verklaring van een lhbti-organisatie onvoldoende als zelfstandig element heeft beoordeeld. De minister heeft onvoldoende gemotiveerd waarom die activiteiten geen wezenlijke steun voor de geloofwaardigheid van zijn seksuele gericht opleveren.

Dit betoog slaagt niet. Volgens Werkinstructie 2019/17 Horen en beslissen in zaken waarin lhbti-gerichtheid als asielmotief is aangevoerd (WI 2019/17) weegt de minister betrokkenheid bij lhbti-organisaties mee in de beoordeling van de geloofwaardigheid van de lhbti-gerichtheid, maar is dit slechts één van de thema’s die worden meegewogen. Deze werkinstructie is inmiddels vervangen door WI 2026/24. Het gewicht dat aan verklaringen van derden zoals lhbti-organisaties wordt toegekend, is verder afhankelijk van de individuele casus. De minister heeft eisers activiteiten voor een lhbti-organisatie en de verklaring van deze organisatie bij het besluit betrokken. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat de activiteiten van eiser voor een lhbti-organisatie onvoldoende opwegen tegen het gebrek aan inzicht bij andere onderwerpen, zoals eisers eigen ervaringen met zijn homoseksuele gerichtheid en eerdere relaties in het land van herkomst.

Heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat eiser in grote lijnen niet als geloofwaardig kan worden beschouwd? (voorwaarde e)

10. Eiser voert verder aan dat de minister zich ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat hij in grote lijnen niet als geloofwaardig kan worden beschouwd.

De beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank is van oordeel dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat eiser in grote lijnen niet als geloofwaardig kan worden beschouwd. Daaraan legt de minister ten grondslag dat het visumdossier van eiser documenten bevat waarvan de inhoud tegenstrijdig is met zijn asielrelaas. Eiser heeft deze documenten zelf ondertekend en hij heeft niet aangetoond dat de documenten vals zijn. Gelet op dat wat de rechtbank onder 9.3.1 heeft overwogen, stelt de minister zich bovendien terecht op het standpunt dat eiser onvoldoende verklaring heeft gegeven voor het feit dat zijn visumdossier documenten bevat waarvan de inhoud tegenstrijdig is met zijn asielrelaas.

Heeft de minister de afwijzing als kennelijk ongegrond voldoende gemotiveerd?

11. Eiser betoogt verder dat de minister de afwijzing van zijn asielaanvraag als kennelijk ongegrond onvoldoende heeft gemotiveerd. De motivering beperkt zich tot de constatering dat geen zienswijze is gegeven, terwijl de onderliggende ongeloofwaardigheidsbeoordeling zelf gebrekkig is.

De beroepsgrond slaagt niet. De minister heeft zich terecht op het standpunt gesteld dat de verklaringen van eiser kennelijk inconsequent en tegenstrijdig zijn met de inhoud van het visumdossier. De minister heeft de asielaanvraag van eiser daarom terecht afgewezen als kennelijk ongegrond als bedoeld in artikel 30b, eerste lid, onder e, van de Vw 2000.

Terugkeerbesluit en inreisverbod

12. Eiser heeft op de zitting zijn beroepsgronden over het genomen terugkeerbesluit en het opgelegde inreisverbod ingetrokken. Deze behoeven daarom geen verdere bespreking.

Arrest Ebilum

13. De rechtbank ziet aanleiding om, met inachtneming van het arrest Ebilum, te beoordelen of de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand gelaten kunnen worden. Daarbij geldt dat de rechter volgens dit arrest een eigen uitputtende en actuele beoordeling van de relevante feiten moet verrichten en niet behoeft terug te verwijzen naar de minister als een volledig onderzoek heeft plaatsgevonden. De rechtbank is van oordeel dat van een dergelijke situatie in onderhavige zaak sprake is en zal dat hierna toelichten.

Naar het oordeel van de rechtbank maakt de onterechte tegenwerping door de minister niet dat het asielmotief van eiser alsnog geloofwaardig moet worden geacht of dat de minister een nieuw onderzoek naar de feiten moet verrichten. De enkele onterechte tegenwerping dat eiser onvoldoende inzichtelijk heeft verklaard over zijn houding tegenover zijn geloof in verband met zijn seksuele gerichtheid, maakt niet dat het asielmotief van eiser alsnog geloofwaardig moet worden geacht. De overige tegenwerpingen van de minister zijn voldoende om tot het oordeel te komen dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat de homoseksuele gerichtheid van eiser niet geloofwaardig is. Daarbij acht de rechtbank van belang dat eisers verklaringen, die de essentie van zijn asielrelaas raken, niet overeenkomen met de inhoud van het visumdossier en dat eiser daar onvoldoende verklaring voor heeft gegeven. Ook heeft eiser onvoldoende inzichtelijk verklaard over zijn gevoelens, gedachten en eerdere relatie met [persoon] . Deze verklaringen raken de kern van eisers asielrelaas. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister zich op grond van het voorgaande terecht op het standpunt gesteld dat de verklaringen van eiser geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen. Eiser voldoet daarom niet aan artikel 31, zesde lid, aanhef en onder c, van de Vw 2000. Bovendien heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat eiser in grote lijnen niet als geloofwaardig kan worden beschouwd. Eiser voldoet daarom ook niet aan artikel 31, zesde lid, aanhef en onder e, van de Vw 2000.

Conclusie en gevolgen

Beslissing