RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , eiserV-nummer: [V-nummer]
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
Zittingsplaats Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.15561
(gemachtigde: mr. W.P.R. Peeters),
en
(gemachtigden: mr. C.H.H.P.M. Kelderman en mr. I.A. van der Vegt).
Procesverloop
Bij besluit van 12 maart 2026 (het bestreden besluit) heeft verweerder de overdrachtstermijn overeenkomstig artikel 29, tweede lid, van de Dublinverordening verlengd.
Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld.
De rechtbank heeft het beroep op 9 juli 2026 op zitting behandeld. De gemachtigde van eiser is verschenen. Namens verweerder is verschenen mr. Kelderman.
Naar aanleiding van een door verweerder ter zitting benoemd processtuk heeft de rechtbank eiser in de gelegenheid gesteld schriftelijk op de inhoud van dit formulier te reageren en kenbaar te maken of hij prijs stelt op een nadere zitting.
Eiser heeft bij bericht van 16 juli 2026 schriftelijk zijn standpunt kenbaar gemaakt en daarbij verzocht om een nadere zitting.
De rechtbank heeft op 1 oktober 2026 deze zaak nader behandeld op zitting in Breda. De gemachtigde van eiser is verschenen. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. van der Vegt. De rechtbank heeft ter zitting het onderzoek gesloten.
Overwegingen
Totstandkoming van het besluit
1. Eiser is geboren op [geboortedag] 1980 en heeft de Syrische nationaliteit. Hij heeft op 23 oktober 2025 een asielaanvraag ingediend in Nederland. Deze asielaanvraag is bij besluit van 28 januari 2026 door verweerder niet in behandeling genomen, omdat Bulgarije daarvoor verantwoordelijk is. Tevens is in dit besluit bepaald dat verweerder zes maanden de tijd heeft om eiser over te dragen. Bij uitspraken van 24 februari 2026 van deze rechtbank en zittingsplaats is eisers beroep hiertegen ongegrond verklaard en is het verzoek om een voorlopige voorziening afgewezen. Eiser heeft hiertegen verzet ingesteld. Ook heeft eiser een verzoek om een voorlopige voorziening ingediend inhoudende dat hij de behandeling van het verzet in Nederland mag afwachten. Bij uitspraak van 10 maart 2026 heeft de voorzieningenrechter eisers verzoek afgewezen en later is ook het verzet bij uitspraak van 23 juli 2026 ongegrond verklaard.
2. Bij het bestreden besluit heeft verweerder de overdrachtstermijn van eiser verlengd tot achttien maanden, omdat eiser met onbekende bestemming is vertrokken. De beroepsgronden
3. Eiser is het niet eens met het bestreden besluit en verwijst naar de uitspraak van de voorzieningenrechter van 10 maart 2026, twee dagen voor eisers geplande overdracht op 12 maart 2026. Daarin is bepaald dat sprake was van een gefaciliteerd vrijwillig vertrek van eiser en geen gedwongen overdracht aan Bulgarije. Verweerder heeft in deze procedure kenbaar gemaakt dat eiser niet verplicht is aan deze overdracht deel te nemen. Het door verweerder overgelegde TBBA-formulier op de zitting van 16 juli 2026 dateert van twee dagen na de uitspraak van de voorzieningenrechter. Hierin laat verweerder ten onrechte voorkomen dat sprake is van een geplande vlucht en gedwongen overdracht waaraan eiser verplicht was medewerking te verlenen en dat eiser zich aan het toezicht heeft onttrokken. Om de uiterste overdrachtstermijn te kunnen verlengen dient sprake te zijn van onderduiken ter voorkoming van de uitvoering van een geplande overdracht. Hiervan is geen sprake. Dat eiser op het moment dat hij zou worden opgehaald niet in zijn kamer verbleef duidt niet op onderduiken omdat hij vrij was om van deze vlucht gebruik te maken. Dat eiser niet is verschenen om naar het vliegtuig te worden gevoerd duidt evenmin op onderduiken. Eiser heeft zich niet onttrokken aan het toezicht met de bedoeling om een gedwongen overdracht te voorkomen, maar heeft gebruik gemaakt van de vrijheid die verweerder hem heeft geboden. Dat eiser zou zijn geïnformeerd over de verplichting om mee te werken aan de overdracht is een mededeling die door verweerder is gedaan, maar niet in overeenstemming is met de mededeling die verweerder aan de voorzieningenrechter heeft gedaan over eisers vrijwillige deelname zonder gevolgen. Het vertrekgesprek van 24 februari 2026 dient terzijde te worden geschoven omdat verweerder hierna zijn standpunt hierover heeft gewijzigd in het verweer van 10 maart 2026. Ook met de MOB-melding van 24 maart 2026 is het niet mogelijk het verleningsbesluit te nemen, omdat deze van een latere datum is dan eisers gefaciliteerde vlucht van 12 maart 2026 en ten tijde van de MOB-melding nog geen gedwongen overdracht gepland was. Toepasselijk recht:
4. Op 12 juni 2026 is de Ambv in werking getreden. Artikel 83, eerste volzin, van de Ambv bepaalt dat de Dublinverordening op 12 juni 2026 wordt ingetrokken. De rechtbank bespreekt daarom als eerste welk recht in deze zaak van toepassing is.
Het overgangsrecht van artikel 84, tweede lid, van de Ambv bepaalt dat de vraag welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een vóór 12 juni 2026 ingediend verzoek om internationale bescherming, wordt bepaald volgens de in de Dublinverordening vastgelegde criteria. Dit overgangsrecht is niet van toepassing omdat het in deze zaak gaat om de verlenging van de overdrachtstermijn en niet over de vaststelling van de verantwoordelijke lidstaat. De Dublinverordening is daarom niet van toepassing. Omdat het overgangsrecht niet van toepassing is, geldt dat de Ambv onmiddellijke werking heeft. De verlenging van de overdrachtstermijn moet daarom beoordeeld worden op basis van de Ambv. De artikelen die van belang zijn voor de beoordeling van de verlenging van de overdrachtstermijn zijn artikel 43, derde lid en artikel 46, eerste en tweede lid. Deze artikelen komen, voor zover van belang, overeen met artikel 27, derde en vierde lid, respectievelijk 29, eerste en tweede lid, van de Dublinverordening.
Het juridisch kader
5. In artikel 46, tweede lid, van de Ambv is bepaald dat de verplichting voor de verantwoordelijke lidstaat om de betrokken vreemdeling over of terug te nemen komt te vervallen, en de verantwoordelijkheid overgaat op de verzoekende lidstaat, indien de overdracht niet plaatsvindt binnen de gestelde termijn van zes maanden. Als de overdracht wegens onderduiken van de betrokken vreemdeling niet kon worden uitgevoerd, kan deze termijn tot maximaal 3 jaar worden verlengd.
6. In het arrest Jawo legt het Hof van Justitie artikel 29, tweede lid, van de Dublinverordening zo uit dat een vreemdeling onderduikt wanneer deze doelbewust ervoor zorgt dat hij buiten het bereik blijft van de nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de overdracht, om deze overdracht te voorkomen. Dat is het geval wanneer die overdracht niet kan worden uitgevoerd, omdat de vreemdeling de hem toegekende woonplaats heeft verlaten zonder de bevoegde nationale autoriteiten van zijn afwezigheid op de hoogte te brengen, op voorwaarde dat hij werd geïnformeerd over zijn verplichtingen. Het is vervolgens aan de vreemdeling om aannemelijk te maken dat hij niet de bedoeling had onder te duiken om de overdracht te voorkomen.
7. In paragraaf C1/2.6 van de Vreemdelingencirculaire 2000 is opgenomen dat, wanneer de vreemdeling in kennis is gesteld van zijn verplichting om mee te werken aan de overdracht en is geïnformeerd over de gevolgen van het niet meewerken hieraan en hij vervolgens (tijdelijk) buiten bereik van de autoriteiten is, de minister in ieder geval aanneemt dat de vreemdeling zich aan de uitvoering van de overdracht heeft onttrokken en daarmee onderduikt. De minister verlengt de uiterste overdrachtsdatum niet als sprake is geweest van verschoonbare feiten en omstandigheden of als de vreemdeling niet is ingelicht over de verplichtingen die dienaangaande op hem rusten.
8. In de Dublinverordening en de Ambv wordt de term “overdracht” gebruikt voor zowel gedwongen vertrek als gefaciliteerd (vrijwillig) vertrek. Uit de uitspraak van de Afdeling van 14 december 2022 blijkt dat het niet (enkel) gaat om de vraag of het vertrek gedwongen of vrijwillig plaatsvond, maar of de persoon er doelbewust voor zorgt dat hij buiten het bereik van de autoriteiten blijft om de overdracht te voorkomen. De “vrijwilligheid” van de overdracht is daarbij enkel relevant voor de (on)mogelijkheid van de autoriteiten om hem ondanks het niet meewerken toch op dat moment over te dragen. Oordeel van de rechtbank
9. De rechtbank stelt allereerst vast dat eiser tijdens zijn vertrekgesprek op 24 februari 2026 in kennis is gesteld dat voor hem een vlucht zal worden aangevraagd naar Bulgarije. Eiser is op 3 maart 2026 in kennis gesteld van de vluchtgegevens van 12 maart 2026. Door partijen is niet in geschil dat eiser niet is verschenen op de afgesproken ophaaltijd voor de overdracht en dat eiser op het moment van de overdracht niet op zijn kamer aanwezig was. Verder wordt door partijen niet betwist dat eiser niet elders op het COA terrein aanwezig was waar hij waarneembaar was voor de autoriteiten.
10. De rechtbank merkt vervolgens op dat de constatering van de voorzieningenrechter – dat van een gedwongen overdracht geen sprake is en het eiser vrij staat om geen medewerking te verlenen aan zijn gefaciliteerde vertrek – is gedaan in het kader van de beoordeling van het spoedeisend belang van het verzoek tot het treffen van een voorlopige voorziening. Ook verweerder heeft in zijn verweerschrift tijdens de verzoeksprocedure expliciet benoemd dat zijn standpunt, dat geen sprake is van een gedwongen overdracht omdat eiser niet zal worden gedwongen op het vliegtuig te stappen, is gedaan in het kader van de te beoordelen spoedeisendheid van het verzoek. Anders dan eiser aanvoert doet dit oordeel van de voorzieningenrechter geen afbreuk aan de bevoegdheid van verweerder om een overdrachtstermijn op grond van artikel 29, tweede lid, van de Dublinverordening te verlengen indien sprake is van onderduiken als bedoeld in het arrest Jawo.
11. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder voldoende reden om ervan uit te gaan dat eiser was ondergedoken zoals bedoeld in het arrest Jawo. De rechtbank acht daartoe van belang dat eiser tijdens het vertrekgesprek van 24 februari 2026 voldoende is geïnformeerd over zijn verplichtingen in het kader van zijn overdracht aan Bulgarije. Zo heeft verweerder aan eiser meegedeeld dat hij zal worden opgehaald in zijn kamer en naar het vliegveld wordt gebracht, waar hij zelfstandig naar Bulgarije zal vliegen. Verweerder heeft daarbij voldoende toegelicht dat indien eiser hieraan niet meewerkt een gedwongen traject zal worden gestart, waarbij de mogelijkheid bestaat dat eiser in detentie zal worden geplaatst tot hij (gedwongen) zal worden overgedragen aan Bulgarije. Verweerder heeft ook aan eiser toegelicht wat het gevolg is van het niet op zijn kamer aanwezig zijn op de dag van de geplande overdracht; namelijk dat de overdrachtstermijn zal worden verlengd. Verder acht de rechtbank van belang dat de overdracht niet kon worden uitgevoerd vanwege de afwezigheid van eiser ten tijde van het geplande gefaciliteerde vertrek. Zo volgt uit het TBBA-formulier dat eiser de dag voor zijn geplande vlucht niet op zijn kamer aanwezig was, ondanks dat hij in kennis is gesteld dat hij zou worden bezocht om aan hem de ophaaltijden door te geven. Ook op het moment van eisers geplande gefaciliteerde vertrek is hij zonder een voorafgaande kennisgeving van zijn afwezigheid niet op zijn kamer aanwezig en is van zijn aanwezigheid op de COA-locatie niet gebleken.
12. Eiser is er niet in geslaagd aannemelijk te maken dat hij niet de bedoeling had onder te duiken om de overdracht te voorkomen. De rechtbank volgt eiser niet in zijn standpunt dat, met inachtneming van hetgeen in de uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening is overwogen, door verweerder de vrijheid is geboden om zonder voorafgaande melding niet mee te werken aan zijn overdracht en dat hij daarom niet aanwezig hoeft te zijn op zijn kamer. Het enkele feit dat verweerder eiser niet alsnog onder dwang zou uitzetten indien hij tijdens zijn gefaciliteerde vertrek weigert mee te werken aan de overdracht, ontslaat hem niet van de verplichting zich beschikbaar te houden voor de autoriteiten, dan wel de verplichting om Nederland te moeten verlaten. Ook is eiser, ondanks dat verweerder tijdens het gefaciliteerde vertrek geen dwang toepast, nog altijd verplicht een melding te maken van eventuele adreswijzigingen indien hij niet langer op de COA-locatie verblijft. Daarbij kan worden aangenomen dat eiser sinds 24 februari 2026 op de hoogte is van zijn verplichting om op zijn kamer aanwezig te zijn op de afgesproken datum van de overdracht. Dat eiser uit de uitspraak van de voorzieningenrechter van 10 maart 2026 de conclusie trekt dat hij niet langer beschikbaar hoeft te zijn voor verweerder, is gelet op het bovenstaande onvoldoende om tot een ander oordeel te komen.
13. Anders dan eiser aanvoert heeft verweerder in de verzoeksprocedure niet betoogd dat eisers gebrek aan medewerking aan het gefaciliteerde vertrek zonder consequenties zal zijn. Verweerder heeft zich in dit kader slechts op het standpunt gesteld dat indien eiser weigert medewerking te verlenen aan zijn gefaciliteerde vertrek, hij op dat moment niet alsnog gedwongen zal worden overgedragen. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding voor de constatering dat verweerder zijn standpunt over de vrijwillige deelname aan de gefaciliteerde overdracht heeft gewijzigd, noch voor het oordeel dat het vertrekgesprek van 24 februari 2026 terzijde dient te worden geschoven.
Conclusie
14. Gelet op het voorgaande heeft verweerder de overdrachtstermijn kunnen verlengen. Het beroep is ongegrond.
14. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan op 29 oktober 2026 door mr. M.J. Paffen, rechter, in aanwezigheid van mr. Y. Chakur, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
Deze uitspraak is bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.