Het beroep van eiser (24/6326)
3. In het beroepschrift van eiser staat het volgende:
“Bij het verlenen van de omgevingsvergunning zijn de emissies van de pelletkachel niet meegenomen. Hierdoor wordt – ten onrechte - de indruk gewekt dat er sprake is van een milieuneutrale wijziging. Het gebruik van de pelletkachel vind immers geenszins plaats zonder dat er emissie plaatsvind. Zonder aanvullend onderzoek en aanvullende motivering kan de omgevingsvergunning niet in stand blijven.”
Anders dan eiser aangeeft is er geen sprake van een vergunning voor een milieuneutrale wijziging, maar van een veranderingsvergunning. In de veranderingsvergunning is ingegaan op de milieugevolgen die samenhangen met de aangevraagde wijzigingen, waaronder de pelletkachel en de (fijnstof)emissies van deze pelletkachel. Deze motivering heeft eiser niet betwist, zodat reeds daarom de beroepsgrond niet kan slagen.
Conclusie
4. Het beroep van eiser is ongegrond.
Het beroep van eiseres (24/6302)
Wat heeft de rechtbank in de tussenuitspraak beslist en wat zijn de reacties daarop van partijen?
5. Deze uitspraak bouwt voor wat betreft het beroep van eiseres voort op de tussenuitspraak, waarin de rechtbank al is ingegaan op de meeste beroepsgronden.
In de tussenuitspraak heeft de rechtbank overwogen dat er sprake is van een motiveringsgebrek met betrekking tot het aantal verkeersbewegingen voor de opslag van pellets. De rechtbank heeft in de conclusie van de tussenuitspraak aangegeven dat het college, om het gebrek te herstellen, moet motiveren hoeveel extra verkeersbewegingen plaatsvinden en wat de gevolgen van deze verkeersbewegingen zijn voor de geluidbelasting op de omliggende woningen. De rechtbank heeft ook aangegeven dat het college moet bekijken of de geluidvoorschriften moeten worden gewijzigd als uit de berekeningen blijkt dat er sprake is van een hogere geluidbelasting.
Het college heeft op 30 januari 2026 in reactie op de tussenuitspraak een aanvullende motivering toegezonden aan de rechtbank. In die aanvullende motivering stelt het college zich op het standpunt dat ook als wordt uitgegaan van drie vervoersbewegingen per jaar de representatieve bedrijfssituatie niet wijzigt. Het is daarom volgens het college niet nodig om de geluidvoorschriften uit de revisievergunning aan te passen. Ter onderbouwing verwijst het college naar het advies van de omgevingsdienst Veluwe van 30 januari 2026 en naar de reactie van Tecmap van 14 november 2025.
Eiseres heeft op 12 februari 2026 een zienswijze ingediend. In deze zienswijze heeft eiseres een groot aantal opmerkingen gemaakt en stellingen betrokken over een reeks nieuwe onderwerpen, zoals de Wet geluidhinder, de Wet milieubeheer, het Activiteitenbesluit milieubeheer, de nota industrielawaai [plaats], de VNG-brochure Bedrijven en milieuzonering, de richtlijn omgevingsgeluid en gezondheid, dieraantallen, afvalwater, de zorgplicht, de Waterwet, de Kaderrichtlijn water, de Wet bodembescherming, de Wet natuurbescherming, de omgevingsverordening Gelderland, de Richtlijn industriële emissies, de bouwvergunning, het optreden van de NVWA, integriteitsonderzoeken en BIBOB-onderzoeken. Eiseres heeft ook nieuwe beroepsgronden aangevoerd met betrekking tot (gestelde) gebreken in het geluidonderzoek uit 2012.
Zijn de door eiseres nieuw ingebrachte beroepsgronden in strijd met de goede procesorde?
6. In overweging 27 van de tussenuitspraak heeft de rechtbank over de omvang van het geding na de tussenuitspraak het volgende overwogen:
“Het geding zoals dat na deze tussenuitspraak wordt gevoerd, blijft in beginsel beperkt tot de beroepsgronden zoals die zijn besproken in de tussenuitspraak, omdat het inbrengen van nieuwe geschilpunten over het algemeen in strijd met de goede procesorde wordt geacht. Na deze tussenuitspraak gaat het geschil dus nog alleen over de verkeersbewegingen voor het vullen van de pelletkachel, de aanvullende motivering van het college op dit punt en de beroepsgrond over een geluidbeheerplan. Op alle andere onderwerpen is de rechtbank in de tussenuitspraak al ingegaan.”
Eiseres voert in haar zienswijze een groot aantal nieuwe beroepsgronden aan. De reactie van het college op de tussenuitspraak geeft geen aanleiding voor het aanvoeren van deze nieuwe beroepsgronden. Ook verder ziet de rechtbank in wat eiseres in de zienswijze heeft aangevoerd geen aanleiding af te wijken van het uitgangspunt in de tussenuitspraak, dat het geding beperkt blijft tot de beroepsgronden zoals die zijn besproken in de tussenuitspraak. Eiseres had de nieuwe beroepsgronden al voor de tussenuitspraak kunnen en moeten aanvoeren. De rechtbank bespreekt de nieuwe beroepsgronden daarom niet inhoudelijk, vanwege strijd met de goede procesorde. Het betrekken van deze beroepsgronden bij de procedure zou tot onaanvaardbare uitbreiding en vertraging van de procedure leiden in het licht van de belangen van de vergunninghouder en een goede rechtspleging meer in het algemeen.
Heeft het college het motiveringsgebrek hersteld?
7. Eiseres heeft de nadere motivering van het college over de vervoersbewegingen met betrekking tot de pelletkachel en de geluidvoorschriften niet betwist.
De rechtbank is van oordeel dat het college met de nadere motivering het motiveringsgebrek heeft hersteld.
Had een geluidbeheerplan moeten worden opgesteld?
8. Voor wat betreft het betoog van eiseres dat een geluidbeheerplan had moeten worden opgesteld overweegt de rechtbank dat het college op pagina 13 van de omgevingsvergunning heeft gemotiveerd waarom een geluidbeheerplan niet nodig is.
Deze motivering is door eiseres niet betwist.
De beroepsgrond slaagt niet.
Schadevergoeding vanwege schade door de uitbreiding van de pluimveehouderij
9. Eiseres heeft bij brief van 2 februari 2025 verzocht om schadevergoeding vanwege schade die is ontstaan door de uitbreiding van de pluimveehouderij met een mestvergistingsinstallatie, langdurige grootschalige mestopslag, silo’s voor pellets en pluimveevoer en een pelletkachel. De illegale uitbreiding en de weigering daartegen handhavend op te treden heeft volgens eiseres aanzienlijke gevolgen voor de waarde en bewoonbaarheid van haar woning, hun gezondheid, woongenot en het milieu.
De schade bestaat volgens eiseres uit waardevermindering van de woning, gezondheidsrelateerde schade, psychologische en immateriële schade. Het totale schadebedrag heeft eiseres begroot op € 864.900. Daarnaast heeft eiseres verzocht om de schade aan het milieu te compenseren met gepaste maatregelen voor een bedrag van € 5.000.000.
Artikel 8:88 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bepaalt:
“1 De bestuursrechter is bevoegd op verzoek van een belanghebbende een bestuursorgaan te veroordelen tot vergoeding van schade die de belanghebbende lijdt of zal lijden als gevolg van:
a. een onrechtmatig besluit;
b. een andere onrechtmatige handeling ter voorbereiding van een onrechtmatig besluit;
c. het niet tijdig nemen van een besluit;
d. een andere onrechtmatige handeling van een bestuursorgaan waarbij een persoon als bedoeld in artikel 8:2, eerste lid, onder a, zijn nagelaten betrekkingen of zijn rechtverkrijgenden belanghebbende zijn.
2 Het eerste lid is niet van toepassing indien het besluit van beroep bij de bestuursrechter is uitgezonderd.”
Artikel 8:89 van de Awb bepaalt:
“(…)
2 In de overige gevallen is de bestuursrechter bevoegd voor zover de gevraagde vergoeding ten hoogste € 25 000 bedraagt met inbegrip van de tot aan de dag van het verzoek verschenen rente, en onverminderd het recht van de belanghebbende om op grond van andere wettelijke bepalingen schadevergoeding te vragen.
(…).”
Artikel 8:91, eerste lid, van de Awb bepaalt:
“Indien het verzoek wordt gedaan gedurende het beroep tegen of het hoger beroep omtrent het schadeveroorzakende besluit, wordt het ingediend bij de bestuursrechter waarbij het beroep of het hoger beroep aanhangig is.”
De rechtbank heeft eiseres gewezen op de bevoegdheidsgrens van € 25.000 uit artikel 8:89, tweede lid, van de Awb. Eiseres heeft haar verzoek om schadevergoeding in reactie daarop verlaagd tot € 25.000.
De rechtbank overweegt dat er sprake dient te zijn van een onrechtmatig besluit om een schadevergoeding toe te kunnen kennen. Daarvan is geen sprake. Ook is niet gebleken van een andere grondslag voor vergoeding van schade in deze procedure. Er bestaat dan ook geen aanleiding om in deze procedure een schadevergoeding vanwege de uitbreiding van de pluimveehouderij toe te kennen.
Schadevergoeding vanwege schending van de redelijke termijn
10. Eiseres heeft in haar zienswijze aangegeven dat de termijnen van orde zijn overschreden en heeft de rechtbank verzocht om daar de vereiste conclusies aan te verbinden. De rechtbank merkt dit aan als een verzoek om schadevergoeding vanwege overschrijding van de redelijke termijn. De redelijke termijn voor de procedure bij de rechtbank bedraagt in dit geval twee jaar en begint te lopen bij het instellen van het beroep. De rechtbank heeft het beroep ontvangen op 8 september 2024. De rechtbank heeft binnen twee jaar na die datum uitspraak gedaan zodat de redelijke termijn niet is overschreden.
Conclusie en gevolgen
11. Vanwege het in de tussenuitspraak geconstateerde gebrek, is het beroep van eiseres gegrond. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit. Omdat het college het motiveringsgebrek heeft hersteld, laat de rechtbank met toepassing van artikel 8:72, derde lid, van de Awb, de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand. Dit betekent dat de omgevingsvergunning in stand blijft.
De rechtbank wijst de verzoeken om schadevergoeding af.
Omdat het beroep gegrond is moet het college het griffierecht aan eiseres vergoeden. Voor een proceskostenvergoeding bestaat geen aanleiding omdat eiseres zich niet heeft laten bijstaan door een rechtsbijstandverlener.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep van eiser ongegrond;
- verklaart het beroep van eiseres gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit;
- bepaalt dat de rechtsgevolgen van het vernietigde bestreden besluit in stand blijven;
- draagt het college op het betaalde griffierecht van € 187,- aan eiseres te vergoeden;
- wijst de verzoeken om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. J.M. Emaus, voorzitter, en mr. M. van Harten en mr. E.C. Berkouwer, leden, in aanwezigheid van mr. E. Mengerink, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op
griffier
voorzitter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak en de tussenuitspraak/tussenuitspraken, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak en de tussenuitspraak/tussenuitspraken. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.