RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 27 augustus 2026 in de zaak tussen
[eiser] , uit [plaats] , eiser
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Utrecht
Samenvatting
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: UTR 26/34
(gemachtigde: D.T.J.T. Boerman),
en
(gemachtigde: W. van Beveren).
Procesverloop
3. Eiser heeft op 23 juli 2025 verzocht om verlenging van zijn urgentieverklaring. Het college heeft het verzoek om verlenging van de urgentieverklaring met het besluit van 7 augustus 2025 afgewezen. Met het bestreden besluit van 24 november 2025 op het bezwaar van eiser is het college bij de afwijzing van de verlenging gebleven.
4. Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
5. Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
6. De rechtbank heeft het beroep op 16 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van het college. Eiser zelf is niet verschenen.
Beoordeling door de rechtbank
Totstandkoming van het bestreden besluit
Het oordeel van de rechtbank
Hardheidsclausule
7. Aan het bestreden besluit ging het volgende vooraf. Eiser lijdt aan meerdere chronische aandoeningen die onder meer zijn loopvermogen sterk beperken. Sinds 16 juni 2022 beschikt eiser over een indicatie voor een rollatorgeschikte woning. Op enig moment heeft hij een aanvraag ingediend voor een urgentieverklaring op medische gronden, die bij besluit van 30 augustus 2023 is toegekend. Op 23 oktober 2024 heeft eiser verzocht om verlenging van de urgentieverklaring. Kort daarna, op 21 november 2024, heeft hij ook een indicatie voor een rolstoelgeschikte woning ontvangen. Vervolgens is bij besluit van 8 januari 2025 de urgentietermijn verlengd van 8 januari 2025 tot en met 8 juli 2025. In dit besluit heeft het college onder meer benadrukt dat de urgentie op 8 juli 2025 automatisch komt te vervallen. Op 23 juli 2025 heeft eiser opnieuw verzocht om verlenging van de termijn van zijn urgentieverklaring.
8. Op 24 november 2025 heeft het college het tweede verzoek van eiser tot verlenging van de urgentieverklaring afgewezen. Het college heeft zich op het standpunt gesteld dat een verdere verlenging op grond van de Huisvestingsverordening gemeente Utrecht (hierna: Huisvestingsverordening) niet mogelijk is. Het college heeft daarbij gewezen op het doel van de urgentieverlening, namelijk dat een urgentie is bedoeld om snel te kunnen verhuizen. Iemand met urgentie krijgt deze dan ook voor zes maanden, omdat er dan snel kan worden verhuisd. In deze tijd krijgt de betrokkene voorrang op andere woningzoekenden. Verder vindt het college dat, gelet op het doel van urgentieverlening, geen sprake is van onevenredig nadelige gevolgen voor eiser en dat de hardheidsclausule hier niet van toepassing is.
Het standpunt van eiser in beroep
9. Eiser stelt dat het bestreden besluit in strijd is met het evenredigheidsbeginsel. Hij heeft een rolstoelgeschikte woning nodig en het vervallen van de urgentieverklaring heeft een grote negatieve impact op zijn ernstige medische situatie, die volgens hem onvoldoende is meegewogen bij de evenredigheidstoets. Zowel zijn cardioloog als psychiater bevestigen dat een verhuizing noodzakelijk is voor zijn gezondheid. Het verlies van voorrang op een rolstoelwoning staat volgens eiser niet in verhouding tot het feit dat één woningaanbod is gemist. Het college heeft bovendien niet toegelicht waarom geen minder ingrijpende maatregelen zijn overwogen. Eiser stelt daarnaast dat het college de woning aan de [adres] niet had mogen meewegen in de besluitvorming, omdat deze woning niet aan hem is aangeboden, niet in het primaire besluit is genoemd en hij deze woning – zoals het college zelf aangeeft – niet kon krijgen.
10. Verder doet eiser een beroep op de hardheidsclausule. Hij stelt dat zijn situatie uitzonderlijk is en dat het strikt vasthouden aan de maximale urgentieduur leidt tot een bijzondere hardheid. Volgens eiser gaat het college bovendien voorbij aan de bijzondere omstandigheden door te stellen dat hij zelf hulp moet inschakelen om tijdig op woningaanbod te reageren, terwijl hij door zijn analfabetisme volledig afhankelijk is van zijn vrouw voor zijn verzorging, de zorg voor hun kind en zijn correspondentie. Gelet op deze last is het onredelijk te verwachten dat zij nooit een aanbod missen.
11. De rechtbank stelt voorop dat de Huisvestingsverordening het college niet toestaat om de urgentieverklaring van eiser opnieuw te verlengen. De urgentieverklaring kan immers maximaal met zes maanden worden verlengd, en die verlenging is al verleend. De Huisvestingsverordening schrijft dit strikt voor. Tussen partijen is in geschil of de afwijzing van de verlenging in strijd is met het evenredigheidsbeginsel, en of het college de hardheidsclausule had moeten om de urgentie van eiser via die weg te verlengen.
Evenredigheid
12. Eiser vindt dat het besluit van het college in strijd is met het evenredigheidsbeginsel. Uit hetgeen het college heeft gesteld en ter zitting is gebleken volgt dat eiser op 30 augustus 2023 een urgentie heeft verkregen op medische gronden voor een appartement vanaf de eerste verdieping met of zonder lift of een benedenwoning in de regio Utrecht. Deze urgentie verliep op 29 februari 2024. Meer dan een half jaar later, op 23 oktober 2024, heeft eiser verzocht de urgentie te verlengen. Uit onderzoek is toen gebleken dat eiser tijdens de urgentieperiode niet een keer heeft gereageerd op het woonaanbod. Desgevraagd heeft eiser aangegeven dat er geen benedenwoningen voorbij waren gekomen waar hij met zijn rolstoel gebruik van kan maken. Vervolgens is op 8 januari 2025 besloten de termijn van urgentie te verlengen voor zes maanden. Daarbij is aangegeven dat de urgentie onder meer kon worden ingetrokken als eiser een passende woning zou weigeren, waarbij het niet reageren op een woning ook wordt gezien als een weigering. Vanaf dat moment heeft eiser drie keer gereageerd op woningaanbod. Verder zijn er vanuit Woondiensten twee rolstoelwoningen aangeboden waarop eiser – naar de rechtbank begrijpt – niet heeft gereageerd. Het college heeft gesteld dat eiser een van deze woning zou hebben kunnen krijgen als hij had gereageerd.. Eiser heeft dit alles niet weersproken.
12. De rechtbank is van oordeel dat van eiser verwacht had mogen worden dat hij (in elk geval) vanaf het moment dat hij de urgentie verkreeg actief op zoek ging naar geschikte huizen. De urgentie zag zowel op benedenwoningen als op woningen op hoger gelegen verdiepingen. Eiser heeft weliswaar gesteld dat hij in een rolstoel zit, maar hij heeft niet gesteld of uitgelegd waarom op hogere verdiepingen gelegen huizen niet geschikt zouden zijn als er een lift in het desbetreffende pand aanwezig is. Tegen deze achtergrond bezien heeft eiser onvoldoende uitgelegd waarom hij in de eerste urgentieperiode niet één keer op huizen heeft gereageerd en in de tweede urgentieperiode slechts drie keer.
12. Verder heeft het college aangevoerd dat eiser nog steeds een indicatie heeft voor een rollatorwoning en een rolstoelwoning. Met de indicatie voor de rollatorwoning kan eiser met voorrang reageren op geschikte woningen, en daarnaast staat hij op de bemiddelingslijst voor rolstoelwoningen. Daarbij heeft het college benadrukt dat eiser ook op het reguliere woningaanbod kan reageren. Op de zitting heeft het college toegelicht dat eiser al zestien jaar als woningzoekende staat ingeschreven, waardoor hij binnen afzienbare tijd zelf een woning via het reguliere aanbod zou kunnen krijgen. Dit omdat de gemiddelde wachttijd twaalf jaar bedraagt.
15. Hier komt nog bij dat er in de tweede urgentieperiode ook nog twee huizen aan eiser zijn aangeboden door Woondiensten, waarop hij niet heeft gereageerd. Eiser heeft gesteld dat hij analfabeet is en dat hij voor het lezen van zijn e-mails afhankelijk is van de hulp van zijn vrouw, die daarnaast ook nog de zorg heeft voor hem en voor hun kind. Het kan hem daarom niet worden verweten dat hij soms een woning mist. Dit neemt echter niet weg dat van eiser verwacht mag worden dat hij zelf hulp inschakelt voor het bijhouden van zijn e-mails en om te reageren op woningaanbod als hij hiertoe zelf niet in staat is. De stelling dat hij ‘soms’ een woning mist is overigens niet geheel te rijmen met het gegeven dat hij blijkbaar het afgelopen jaar op geen enkele woning heeft gereageerd.
15. De rechtbank begrijpt dat het, gezien de medische situatie van eiser, wenselijk is dat hij een andere woonruimte krijgt. Dit blijkt ook uit de verklaringen van zijn cardioloog en psychiater, waaruit volgt dat een andere woning noodzakelijk is in verband met zijn gezondheid. Maar gelet op het voorgaande is niet gebleken dat eiser daadwerkelijk moeite doet om gebruik te maken van de verleende urgentieverklaring en de mogelijkheden om andere woonruimte te vinden. Daarnaast is het aannemelijk dat het voor eiser niet onmogelijk is om via de huidige indicaties en het reguliere woningaanbod een passende woning te vinden. De gevolgen van het weigeren van een tweede verlenging zijn gelet op deze omstandigheden en op het doel van urgentieverlening niet onevenredig nadelig voor hem. Naar het oordeel van de rechtbank is het besluit van het college daarom niet in strijd met het evenredigheidsbeginsel.
17. De rechtbank overweegt dat in de hardheidsclausule staat dat het college van de regels in de verordening kan afwijken als de toepassing van die regels voor iemand bijzonder hard is. Het college kan dus alleen onder bijzondere omstandigheden alsnog, met toepassing van de hardheidsclausule, een urgentieverklaring verlenen. Bij het toepassen van deze hardheidsclausule komt het college beleidsruimte toe. De toepassing van deze bevoegdheid wordt door de rechtbank daarom terughoudend getoetst.
18. De rechtbank is van oordeel dat het college geen aanleiding heeft hoeven zien om de hardheidsclausule toe te passen, omdat niet is gebleken dat er sprake is van een bijzondere hardheid. Het college voert beleid dat er op neer komt dat de hardheidsclausule alleen wordt toegepast in zeer uitzonderlijke noodsituaties, waarbij gedacht moet worden aan levensbedreigende of daarmee vergelijkbare situaties. Het is niet gebleken dat daarvan sprake is. Zoals de rechtbank hiervoor heeft overwogen, moeten er bovendien voldoende mogelijkheden voor eiser zijn om een andere woning te vinden, maar lijkt hij zelf onvoldoende actief te reageren op het aanbod. De rechtbank vindt het voorstelbaar dat de stress over de woonsituatie invloed heeft op de gezondheid van eiser, maar dat weegt vanwege het voorgaande onvoldoende zwaar. Daarbij komt dat eiser een dak boven het hoofd heeft en er op dit moment dus geen acute noodzaak bestaat. Om deze redenen hoeft het college geen uitzondering op de regels te maken.
Conclusie en gevolgen
19. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiser geen gelijk krijgt. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. J.W. Wagenaar, rechter, in aanwezigheid van mr. F.J. Attema, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 27 augustus 2026.
De griffier is buiten staat deze uitspraak mede te ondertekenen.
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.