ECLI:NL:RBOBR:2026:7402

Procesverloop

Met het besluit van 13 mei 2025 heeft het UWV de WW-uitkering van eiseres met ingang van 2 augustus 2021 ingetrokken. Met het besluit van 15 mei 2025 heeft het UWV de over de periode van 2 augustus 2021 tot en met 16 februari 2022 te veel betaalde WW-uitkering tot een bedrag van € 21.368,78 bruto van eiseres teruggevorderd.

Met het besluit van 21 mei 2025 heeft het UWV de ZW-uitkering van eiseres met ingang van 17 februari 2022 ingetrokken. Met het besluit van 26 mei 2025 heeft het UWV de over de periode van 17 februari 2022 tot en met 15 november 2023 te veel betaalde ZW-uitkering tot een bedrag van € 70.669,71 bruto van eiseres teruggevorderd.

Met het besluit van 2 februari 2026 (bestreden besluit) heeft het UWV de bezwaren tegen de hiervoor genoemde besluiten ongegrond verklaard en de besluiten gehandhaafd.

Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

Het UWV heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift. Daarop heeft eiseres gereageerd met aanvullende gronden.

Het UWV heeft nadere stukken ingediend.

De rechtbank heeft het beroep op 21 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres en de gemachtigde van het UWV.

Beoordeling door de rechtbank

Eiseres en [naam] hebben op 1 september 2019 een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd gesloten. Volgens deze overeenkomst trad eiseres met ingang van 1 september 2019 bij [naam] in dienst in de functie van HR medewerker / administratief medewerker voor 40 uur per week. Het overeengekomen salaris bedroeg bruto € 3.075 per maand.

In april 2020 heeft [naam] aan eiseres meegedeeld dat zij vanaf 1 mei 2020 werkzaam zal zijn in de functie van manager HR en financieel manager tegen een salaris van bruto € 8.550,91 en netto € 4.850.

Eiseres heeft in de maanden mei en juni 2021 onbetaald verlof genoten.

Op 1 juli 2021 hebben eiseres en [naam] een vaststellingsovereenkomst tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden gesloten. Volgens deze overeenkomst werd de arbeidsovereenkomst met ingang van 1 augustus 2021 beëindigd. Tot die datum was eiseres volledig vrijgesteld van werkzaamheden en verschijningsplicht en ontving zij het reguliere salaris.

Eiseres heeft vervolgens bij het UWV een aanvraag om een WW-uitkering ingediend. Het UWV heeft aan eiseres met ingang van 2 augustus 2021 een WW-uitkering toegekend.

Eiseres heeft zich per 18 november 2021 ziek gemeld. Dit heeft geleid tot het toekennen van een ZW-uitkering aan eiseres met ingang van 17 februari 2022.

Eiseres heeft vervolgens bij het UWV een WIA-uitkering aangevraagd. Het UWV heeft deze uitkering met ingang van 16 november 2023 aan eiseres toegekend.

Het UWV heeft na een interne melding onderzoek gedaan naar de rechtmatigheid van de aan eiseres toegekende uitkeringen. De aanleiding voor dit onderzoek was dat het loon van eiseres niet marktconform leek en dat er mogelijk sprake was van een familierelatie tussen [naam] en eiseres. De bevindingen van het onderzoek zijn opgenomen in een rapport van 8 oktober 2024. Deze bevindingen hebben geleid tot de besluiten, genoemd onder het kopje ‘Procesverloop’.

Standpunten van partijen

4. Het UWV stelt zich op het standpunt dat eiseres niet verzekerd was voor de WW, de ZW en de WIA. Het dienstverband tussen eiseres en [naam] is volgens het UWV namelijk niet aan te merken als een privaatrechtelijke dienstbetrekking. Aan de voorwaarden voor zo’n dienstbetrekking (de elementen arbeid, loon en gezag) is niet voldaan. Dit motiveert het UWV, kort samengevat, als volgt. Eiseres heeft weliswaar gewerkt bij [naam] , maar niet aannemelijk is dat eiseres de volledige werkuren volgens het contract bij [naam] heeft gewerkt. Ook vindt het UWV het onwaarschijnlijk dat zij haar laatste functie als manager HR en financieel manager heeft verricht. Verder heeft eiseres wel loon ontvangen, maar het loon dat zij vanaf 1 mei 2020 ontving, is niet marktconform. Voor het UWV is daarnaast onduidelijk wie het gezag over eiseres uitoefende. Niet aannemelijk is dat [naam] goed zicht had op haar functioneren: hij was namelijk chauffeur bij [naam] en deed de ritten. Ook niet aannemelijk is dat haar schoonzus [naam] gezag over eiseres uitoefende. [naam] heeft zich gepresenteerd als vertegenwoordiger van [naam] , maar zij was niet in dienst bij [naam] . Eiseres heeft verklaard dat [naam] en [naam] de HR-taken van [naam] verrichtten voordat en nadat zij in dienst bij [naam] was. Maar het loon dat [naam] daarvoor ontving, was veel lager dan het loon dat eiseres ontving. Volgens het UWV was eiseres dus niet onder dezelfde voorwaarden werkzaam als een willekeurige werknemer die haar functies zou vervullen. Het dienstverband werd overheerst door de familierelatie.

5. Eiseres is het niet met het UWV eens en voert het volgende aan. Zij heeft aantoonbaar arbeid verricht bij [naam] . Dat de hoogte van het loon vanaf mei 2020 geen recht zou doen aan de (zwaarte van) de functie, maakt niet dat niet wordt voldaan aan het element loon. In die periode maakte het bedrijf een groei door en om die reden kreeg zij een managersfunctie met meer verantwoordelijkheden. Over het gezag brengt eiseres het volgende naar voren. [naam] was de directeur van [naam] . Hij was weliswaar ook chauffeur, maar uit de aangeleverde stukken blijkt dat hij contact met eiseres had en sterk betrokken was bij het beoordelen van het functioneren van eiseres. Hij sprak eiseres bij voortgangsgesprekken aan op haar functioneren. [naam] heeft eiseres bij aanvang van de werkzaamheden wegwijs gemaakt en haar geadviseerd, maar dat wil niet zeggen dat zij het gezag over eiseres had. Voor eiseres is ook onduidelijk waaruit het UWV heeft geconcludeerd dat [naam] zich heeft gepresenteerd als vertegenwoordiger van [naam] . Het gezag heeft altijd bij [naam] gelegen. Eiseres bestrijdt dat de dienstbetrekking werd overheerst door de familierelatie. Zij wijst er hierbij ook op dat de kinderen van de vennoten juist niet in dienst zijn getreden bij [naam] .

Het beoordelingskader

6. Volgens de werknemersverzekeringen is (onder andere) een werknemer een natuurlijk persoon, die in privaatrechtelijke dienstbetrekking staat.

Volgens vaste rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) moet er voor het aannemen van een privaatrechtelijke dienstbetrekking aan drie elementen zijn voldaan: 1) de verplichting om persoonlijk arbeid te verrichten, 2) een gezagsverhouding en 3) de verplichting om loon te betalen. Om te bepalen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst, moet eerst worden gekeken naar wat de partijen met elkaar hebben afgesproken over hun rechten en plichten. Daarbij moeten alle omstandigheden van het geval worden meegenomen. Het gaat dan niet alleen om de rechten en plichten die partijen op het moment van het aangaan van de rechtsverhouding voor ogen hadden, maar ook om de manier waarop partijen later zich tot elkaar zijn gaan verhouden en hoe ze die afspraken in de praktijk hebben vormgegeven. Geen enkel element is op zichzelf doorslaggevend; alle rechtsgevolgen die uit de rechtsverhouding voortvloeien, moeten in samenhang worden beoordeeld. Het is niet van belang of partijen ook echt de bedoeling hadden om hun afspraken onder de wettelijke regeling van de arbeidsovereenkomst te laten vallen. Waar het om gaat, is of de rechten en plichten die tussen partijen zijn afgesproken, uiteindelijk voldoen aan de wettelijke omschrijving van de arbeidsovereenkomst.

Verder is van belang dat volgens vaste rechtspraak het bestaan van een familierelatie in zijn algemeenheid niet aan het aannemen van een gezagsverhouding in de weg staat. Ook in die situatie moet het al dan niet bestaan van een gezagsverhouding worden beoordeeld met inachtneming van alle relevante omstandigheden van het concrete geval. Een gezagsverhouding is aanwezig als degene die arbeid verricht aan een zeker gezag van de ander is onderworpen. De ander moet bevoegd zijn om opdrachten en instructies te geven, en om toezicht te houden op de voortgang en resultaten van het werk. De familierelatie is wel een element dat daarbij betrokken dient te worden.

Bij besluiten tot intrekking en terugvordering van socialezekerheidsuitkeringen, zoals hier aan de orde, gaat het om belastende besluiten, waarbij het aan het bestuursorgaan is om de nodige kennis over de relevante feiten en omstandigheden te vergaren. Dit betekent dat het UWV feiten moet aandragen aan de hand waarvan aannemelijk is dat er geen privaatrechtelijke dienstbetrekking heeft bestaan tussen eiseres en [naam] . Als op grond van de door het UWV gepresenteerde feiten aannemelijk is dat eiseres ten tijde hier van belang niet werkte op basis van een privaatrechtelijke dienstbetrekking, dan ligt het op de weg van eiseres de onjuistheid daarvan met tegenbewijs, berustend op objectieve en verifieerbare gegevens, aannemelijk te maken.

Is sprake geweest van een privaatrechtelijke dienstbetrekking?

7. De rechtbank is van oordeel dat er tussen eiseres en [naam] geen privaatrechtelijke dienstbetrekking is geweest. De dienstbetrekking werd namelijk overheerst door de familierelatie die eiseres met haar schoonfamilie heeft. Dit legt de rechtbank hieronder uit.

Allereerst vindt de rechtbank het niet aannemelijk dat eiseres vanaf 1 mei 2020 daadwerkelijk de functie van manager HR en financieel manager heeft verricht. Eiseres heeft op 13 juni 2024 in het kader van het onderzoek gesproken met twee medewerkers van het UWV. Zij heeft daar verteld dat zij veel administratief werk deed. Op de vraag wat er concreet in haar werk veranderde vanaf 1 mei 2020, heeft zij geen duidelijk antwoord gegeven. Ook uit andere gedingstukken blijkt niet dat het takenpakket is veranderd vanaf 1 mei 2020, integendeel juist. In e-mailberichten van na 1 mei 2020 presenteerde eiseres zich evenals daarvoor als ‘management assistent’. In een brief van 21 juni 2021 heeft [naam] eiseres onder andere aangesproken op het niet tijdig bijwerken van de administratie en fouten in de administratie. Ook hier worden geen nieuwe taken genoemd die zouden kunnen passen bij haar nieuwe functie. Daarnaast heeft eiseres op een ‘vragenlijst werknemer’ van 12 augustus 2025 ingevuld dat zij bij [naam] administratief medewerker was.

Omdat eiseres vanaf 1 mei 2020 geen andere werkzaamheden is gaan verrichten, is het opmerkelijk dat haar salaris vanaf 1 mei 2020 meer dan verdubbeld is: van € 3.075,– bruto per maand steeg het naar € 8.550,91 bruto per maand. De rechtbank vindt dit laatstverdiende salaris buitensporig hoog voor het werk dat eiseres daadwerkelijk verrichtte. Dit salaris is al helemaal opmerkelijk omdat [naam] de taken van eiseres heeft overgenomen, maar tegen een veel lagere beloning.

Verder oordeelt de rechtbank dat onduidelijk is of sprake was van gezagsuitoefening richting eiseres, en zo ja door wie. Eiseres stelt dat het gezag altijd bij [naam] heeft gelegen, dat [naam] eiseres alleen bij aanvang van de werkzaamheden wegwijs gemaakt en haar heeft geadviseerd. Dit strookt echter niet met wat eiseres tegenover het UWV op 13 juni 2024 heeft verklaard. Op de vraag aan wie zij moest rapporteren, antwoordde zij dat dit moest aan de directeur of [naam] .

De rechtbank stelt vast dat [naam] geen formele functie had binnen [naam] , maar juist in dienst was bij [naam] B.V., een vervoersbedrijf waarvan [naam] directeur is (die op zijn beurt de zoon van [naam] en de echtgenoot van eiseres is). Uit de gedingstukken blijkt echter dat zij zich presenteerde als vertegenwoordiger van [naam] . Dit blijkt uit het rapport van de arbeidsdeskundige van 28 februari 2024. Tijdens een telefoongesprek van 31 oktober 2023 heeft de arbeidsdeskundige uitgebreid met haar gesproken over de taken van eiseres, haar loon en de gang van zaken rond de beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Verder is het opvallend dat de overeenkomst van 1 juli 2021 lijkt te zijn ondertekend door [naam] (gelet op de Z in de handtekening). Deze handtekening is in ieder geval niet dezelfde als die van [naam] op de overeenkomst van 1 september 2019 en ook niet van [naam] op zijn brief van 21 juni 2021 (zie onder 7.1). Ondanks deze rol van [naam] kan de rechtbank uit de gedingstukken niet opmaken dat zij bevoegd was om gezag uit te oefenen richting eiseres. Gelet op de familierelatie vindt de rechtbank dit ook onaannemelijk.

Tussen de gedingstukken zitten, behalve de brief van 21 juni 2021, ook een brief van 1 april 2020 van [naam] (met als onderwerp: samenvatting functionerings- en evaluatiegesprek) en een beoordelingsformulier van 5 februari 2021, opgesteld door [naam] . De inhoud van deze documenten legt niet genoeg gewicht in de schaal om aan te kunnen nemen dat er wél een arbeidsovereenkomst is geweest. De feiten die erop duiden dat er geen arbeidsovereenkomst is geweest, en die de rechtbank hierboven heeft vastgesteld en beoordeeld, zijn daarvoor te zwaarwegend.

8. Het UWV heeft dus aannemelijk gemaakt dat er geen privaatrechtelijke dienstbetrekking tussen [naam] en eiseres was. Eiseres heeft vervolgens niet met tegenbewijs aannemelijk gemaakt dat dit wel het geval was. Daarom stelt het UWV zich terecht op het standpunt dat eiseres niet verzekerd was voor de WW, de ZW en de Wet WIA.

Het UWV was daarom gehouden om de uitkeringen in te trekken en terug te vorderen. Eiseres voert aan dat het UWV vanwege dringende redenen zou moeten afzien van terugvordering van de uitkeringen. Omdat eiseres dit argument niet heeft onderbouwd, zal de rechtbank dit argument niet bespreken.

Conclusie en gevolgen

Beslissing

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.