ECLI:NL:RBROT:2025:8871, Rechtbank Rotterdam, 25-06-2025, C/10/672737 / HA ZA 24-103

1. De procedure

Het verloop van de procedure blijkt uit:

de dagvaarding van 15 januari 2024, met producties 1 tot en met 8;

de conclusie van antwoord, met producties A tot en met C;

de oproepingsbrief van 4 januari 2024;

de zittingsagenda van 15 mei 2024;

de aanvullende productie 9 van Lambert;

de aanvullende productie D van Selecta;

de mondelinge behandeling van 3 juli 2024 en de ter gelegenheid daarvan overgelegde spreekaantekeningen van mr. Van der Wulp en mr. Bergshoeff (voormalig advocaat van Selecta);

de akte uitlaten van Selecta, met aanvullende producties 1 tot en met 9;

de antwoordakte van Lambert, met aanvullende producties 1 tot en met 10;

de akte uitlaten van Selecta.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2. De feiten

Lambert is een onderneming die zich voornamelijk bezighoudt met het produceren van houten deuren, ramen en kozijnen.

Selecta is een aannemingsbedrijf dat montage-, boor- en graafwerkzaamheden verricht. Zij richt zich voornamelijk op het aanleggen van glasvezelnetwerken.

Op 2 juli 2021 heeft Selecta een raketboring verricht om een glasvezelkabel aan te leggen vanaf de openbare weg naar de bedrijfsruimte van Lambert. Bij een raketboring slaat een metalen buis door middel van perslucht een tunnel in de ondergrond.

Tijdens de raketboring is een elektriciteitskabel van Stedin geraakt die onder het bedrijfsterrein van Lambert lag.

Op 12 juli 2021 heeft Lambert Selecta aansprakelijk gesteld voor de door haar geleden schade.

Selecta, althans haar aansprakelijkheidsverzekeraar Nationale Nederlanden, heeft de aansprakelijkheid afgewezen.

Op 8 juni 2022 zijn Selecta en Stedin een samenwerkingsverklaring overeengekomen. In de overeenkomst is het volgende bepaald:

Doel:

Doel is om de veiligheid van uitvoerenden en omwonenden te waarborgen, schades die het gevolg kunnen zijn van de aanleg van glasvezelnetten te voorkomen en het naleven van de WIBON en bijbehorende CROW publicatie 500.

(…)

In het geval tuinboringen worden ingezet zal Selecta Infratechniek op tenminste 1 meter afstand van bestaande huisaansluitingen van Stedin boren (zie bijlage).

a. Bij het uitvoeren van de tuinboring dient er minimaal 1 meter afstand gehouden te worden t.o.v. gasleidingen en elektra-kabels tenzij de omstandigheden dit niet mogelijk maken. Dit dient dan vooraf te worden overlegd met buitendienstmedewerker Schadepreventie van Stedin.

b. Voordat een tuinboring (bodempersluchtraket) kan worden gemaakt moeten de huisaansluitingen zijn gelokaliseerd en bekend zijn waar de nutsvoorzieningen in de woningen zijn ingevoerd.

(…)

3. Het geschil

Lambert vordert – samengevat – om bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, Selecta te veroordelen tot:

betaling aan Lambert van een bedrag van € 26.649,45, te vermeerderen met de wettelijke rente;

betaling aan Lambert van een bedrag van € 1.041,50 aan buitengerechtelijke incassokosten, te vermeerderen met de wettelijke rente;

vergoeding aan Lambert van de kosten van deze procedure.

Selecta voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen van Lambert, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van Lambert in de proceskosten, te vermeerderen met de nakosten en de wettelijke rente.

4. De beoordeling

Onrechtmatig handelen Selecta

Lambert stelt zich op het standpunt dat Selecta tijdens de uitvoering van de raketboring onzorgvuldig heeft gehandeld. Lambert legt daaraan ten grondslag dat Selecta voorafgaand aan haar werkzaamheden onvoldoende maatregelen heeft genomen om schade aan de in de grond gelegen kabels onder het terrein van Lambert te voorkomen. Het was op grond van de voor haar geldende wet- en regelgeving aan Selecta om te onderzoeken of er kabels onder de grond lagen binnen 1,5 meter van de plaats waar de grondroering zou gaan plaatsvinden. Dit heeft Selecta niet gedaan, waardoor zij de elektriciteitskabel van Stedin heeft geraakt en Lambert schade heeft geleden.

Selecta betwist dat zij onzorgvuldig en dus onrechtmatig heeft gehandeld. Op grond van een overeenkomst met Stedin mocht Selecta op een afstand van minimaal 1 meter van andere kabels een raketboring uitvoeren. Volgens de KLIC-tekening lag de elektriciteitskabel van Stedin op een afstand van meer dan 1 meter. Selecta heeft ook bij het intredepunt van de boring aan weerszijden 1 meter ontgraven om te controleren of er kabels lagen. Dat was niet het geval. Selecta mocht de raketboring dus uitvoeren en heeft daarvoor de benodigde voorzorgsmaatregelen getroffen. Tot het treffen van nadere maatregelen was Selecta niet verplicht.

De rechtbank overweegt als volgt. In deze zaak staat vast dat Selecta tijdens het uitvoeren van een raketboring voor het aanleggen van een glasvezelkabel een elektriciteitskabel van Stedin heeft geraakt. Als gevolg hiervan is de elektriciteitskabel beschadigd geraakt en heeft Lambert een deel van de dag geen beschikking gehad over elektriciteit. Lambert stelt hierdoor schade te hebben geleden. De vraag die de rechtbank moet beantwoorden is of Selecta bij het uitvoeren van de raketboring onzorgvuldig, en daarmee onrechtmatig, heeft gehandeld en zo ja, of Selecta gehouden is om de door Lambert gestelde schade te vergoeden.

De rechtbank stelt voorop dat bij graafwerkzaamheden het gevaar bestaat dat schade ontstaat aan in de grond gelegen kabels. Daardoor kan soms aanzienlijke gevolgschade ontstaan. Zorgplichten om deze schade te voorkomen rusten volgens vaste rechtspraak op degene onder wiens verantwoordelijkheid of leiding graafwerkzaamheden worden verricht – de grondroerder, in dit geval Selecta, – en op de netbeheerder.

Uitgangspunt bij de beoordeling zijn in de eerste plaats de verplichtingen, zoals die zijn neergelegd in de Wet Informatie-uitwisseling Bovengrondse en Ondergrondse Netten en netwerken (hierna: de WIBON). Op grond van artikel 2 lid 2 WIBON heeft de grondroerder de verplichting om de graafwerkzaamheden op een zorgvuldige wijze te verrichten. Daartoe dient hij volgens artikel 2 lid 3 WIBON ten minste ervoor te zorgen dat (a) voor aanvang van de werkzaamheden een graafmelding is gedaan, (b) onderzoek is verricht naar de precieze ligging van onderdelen van netten op de graaflocatie, en (c) dat op de graaflocatie de van de Dienst (de Dienst voor het kadaster en de openbare registers) ontvangen gebiedsinformatie aanwezig is.

Bij de invulling van de zorgplicht komt groot gewicht toe aan de Richtlijn zorgvuldig grondroeren van initiatief- tot gebruiksfase (hierna: de CROW 500). Volgens de rechtspraak van de Hoge Raad vormt de CROW 500, evenals haar voorganger de CROW 250, de weerslag van de binnen de beroepsgroep geldende opvattingen omtrent zorgvuldig handelen bij grondroerwerkzaamheden. Bij de invulling van de zorgplicht dient de rechter in beginsel dus aan te sluiten bij de CROW 500 (Hoge Raad 15 december 2023, ECLI:NL:HR:2023:1750).

Op grond van de CROW 500 geldt dat in bepaalde gevallen kabels moeten worden gelokaliseerd voorafgaand aan het grondroeren. Kabels die binnen het zogenaamde zoekgebied vallen moeten worden gelokaliseerd omdat er tijdens het grondroeren risico op beschadigen bestaat. Het zoekgebied in het horizontale vlak bedraagt 1,5 meter. Dit betekent dat kabels die rondom binnen een afstand van 1,5 meter liggen van het gebied waar de grond wordt geroerd (het graafprofiel), moeten worden gelokaliseerd. In het geval dat er een kabel binnen het zoekgebied van 1,5 meter wordt gevonden dan moet worden gecontroleerd of de ligging van de kabel overeenkomt met de ontvangen gebiedsinformatie. Als uit de gebiedsinformatie blijkt dat een kabel over grotere lengte binnen het zoekgebied ligt, dan moet het verloop van de kabel over de volle lengte en/of breedte van het graafprofiel worden gecontroleerd.

Ondanks dat Selecta eerder in haar conclusie van antwoord zelf een beroep heeft gedaan op de toepasselijkheid van de CROW 500 in de onderhavige zaak, stelt Selecta zich in haar nadere akte op het standpunt dat de CROW 500 niet van toepassing is omdat de richtlijn pas na het ontstaan van de onderhavige schade van toepassing is geworden, namelijk per 1 januari 2022. Daarnaast stelt Selecta zich op het standpunt dat zij aanvullende afspraken met Stedin heeft gemaakt op grond waarvan Selecta op een afstand van minimaal 1 meter tuinboringen mag uitvoeren en dus niet de 1,5 meter die wordt genoemd in de CROW 500 hoeft aan te houden.

Lambert stelt zich in haar antwoordakte op het standpunt dat de CROW 500 in het onderhavige geval wel van toepassing is en dat zij niet is gebonden aan een overeenkomst die is gesloten tussen Selecta en Stedin.

De rechtbank overweegt als volgt. De CROW 500 is in werking getreden per 1 januari 2017 en is een opvolger van de CROW 250 waarin eveneens de verplichting met betrekking tot het lokaliseren van kabels is opgenomen. Ook de Hoge Raad heeft in haar eerdergenoemde arrest van 15 december 2023 de CROW 500 toegepast bij de invulling van de zorgplicht bij grondroerwerkzaamheden waarbij het ging om een schadevoorval in het najaar van 2017. In het onderhavige geval vond het schadevoorval plaats op 2 juli 2021. Ook in deze zaak is de CROW 500 dus van toepassing.

Ten aanzien van de overeenkomst tussen Selecta en Stedin geldt het volgende. De rechtbank is het met Lambert eens dat een afspraak die Selecta met Stedin heeft gemaakt niets zegt over de relatie tussen Lambert en Selecta. Lambert is geen partij bij de bewuste overeenkomst. Selecta kan zich tegenover Lambert dan ook niet beroepen op de afspraken die zij onderling met Stedin heeft gemaakt. Bovendien is de overeenkomst ondertekend in juli 2022 terwijl het schadevoorval heeft plaatsgevonden op 2 juli 2021. De afspraken tussen Selecta en Stedin waren op het moment van het schadevoorval dus nog niet van kracht.

Daarnaast geldt dat het gaat om een overeenkomst waarin Selecta en Stedin afspraken hebben gemaakt in aanvulling op de bestaande regelgeving zoals de WIBON en de CROW 500. In de overeenkomst staat onder andere vermeld dat het doel van de overeenkomst is om de WIBON en de CROW 500 na te leven. Ook uit de overeenkomst volgt dus dat Selecta zich aan deze regelgeving moet houden. In aanvulling daarop zijn Selecta en Stedin overeengekomen dat Selecta boringen mag uitvoeren op minimaal 1 meter van bestaande elektriciteitskabels van Stedin. Deze afspraak ontslaat Selecta echter niet van haar verplichting op grond van de CROW 500 om kabels binnen een afstand van 1,5 meter van het intredepunt van de raketboring te lokaliseren. De afspraak houdt slechts in dat op een afstand van 1 meter de boring mag worden uitgevoerd. De afspraak zegt dan ook niets over de zorgplicht die op Selecta als grondroerder rust op grond van de WIBON en de CROW 500. Daarbij is in de overeenkomst bepaald dat voordat een tuinboring kan worden gemaakt, de huisaansluitingen moeten zijn gelokaliseerd. Het beroep van Selecta op de overeenkomst met Stedin snijdt dan ook om meerdere redenen geen hout.

Voor de invulling van de zorgplicht die rustte op Selecta moet in het onderhavige geval dus worden aangesloten bij de CROW 500, op grond waarvan Selecta is gehouden om kabels die rondom, binnen een afstand van 1,5 meter liggen van het gebied waar de grond wordt geroerd, te lokaliseren.

Gedurende de procedure twistten partijen over de werkelijke ligging van de elektriciteitskabel en de ligging volgens de KLIC-tekening en op welke afstand van de kabel de raketboring heeft plaatsgevonden. Aanvankelijk was het standpunt van Selecta dat volgens de KLIC-tekening, die niet juist bleek te zijn volgens Selecta, de elektriciteitskabel op een afstand van 4,57 meter lag vanaf het intredepunt waar de raketboring heeft plaatsgevonden. Volgens Selecta behoefde de kabel, op grond van de CROW 500 die een lokalisatieplicht bij 1,5 meter voorschrijft, dus niet te worden gelokaliseerd.

Naar aanleiding van vragen van de rechtbank op de mondelinge behandeling hebben partijen nadere aktes genomen om uiteen te zetten op welke afstand de elektriciteitskabel lag ten opzichte van (het intredepunt van) de raketboring. Selecta heeft daarbij haar standpunt herzien en aangevoerd dat de elektriciteitskabel bij de aftakking richting het pand van Lambert lag op een afstand van 1,4 meter van het intredepunt van de raketboring. De KLIC-tekening was onjuist in die zin dat de elektriciteitskabel richting het pand van Lambert op de KLIC-tekening haaks stond getekend terwijl de kabel in werkelijkheid schuin lag. Door Selecta is een proefgat gegraven waarbij aan weerszijden van het intredepunt 1 meter is ontgraven om te controleren of er een elektriciteitskabel lag. Dat was niet het geval, waardoor de raketboring mocht worden uitgevoerd.

In haar antwoordakte stelt Lambert zich op het standpunt dat de raketboring van Selecta heeft plaatsgevonden op maximaal 1,1 meter van de plaats waar de elektriciteitskabel was getekend op de KLIC-tekening en op 0,7 meter van de plaats waar de elektriciteitskabel daadwerkelijk ligt. Lambert heeft als productie 7 bij de akte een tekening van de recente inmetingen van Stedin overgelegd:

[afbeelding]

5. De beslissing

De rechtbank

veroordeelt Selecta om aan Lambert te betalen een bedrag van € 26.649,45, vermeerderd met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag met ingang van 12 juli 2021 tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt Selecta om aan Lambert te betalen een bedrag van € 1.041,50 aan buitengerechtelijke incassokosten, vermeerderd met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag met ingang van 12 juli 2021 tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt Selecta in de proceskosten, aan de zijde van Lambert tot op heden begroot op € 5.157,22, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als Selecta niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet Selecta € 92,00 extra betalen, plus de kosten van betekening,

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. K.A. Baggerman en in het openbaar uitgesproken op 25 juni 2025.

3304/2537